Ελένη Τζιρτζιλάκη
Εκείνες οι γυναίκες
χωρίς νησί
δίχως σπίτι
στα άνθη κατοικούν
και στον άνεμο
όταν τ’ αστέρια ανάβουν
τις βλέπεις
στα γκρίζα νοσοκομεία
βαδίζουν
πάνω -κάτω
τα μακριά μαλλιά της κείτονται μόνα στο κομοδίνο
Άννα
στη θάλασσα συναντιόμαστε
σώσε με.
Ακακίες
Η θύμηση του ήλιου
είναι σφοδρή
σε κατακλύζει
άραγε θα προλάβει να ‘ρθεί ο χειμώνας;
το μεσημέρι συνέβη
το τέλος της γιορτής
σε σκέφτομαι
με την άσπρη φόρμα
του ψυχιατρείου
ανάμεσα στα δένδρα
ίσως είναι ακακίες
που τώρα ανθίζουν.
Η εγκατάσταση ανατρέχει στους υπαινιγμούς, στα όνειρα, στα σύμβολα, στις επιθυμίες. Στην αφετηρία της βρίσκεται η ιστορία μιας φίλης, η οποία από το νησί των Κυκλάδων που ήμασταν μαζί οδηγήθηκε ακούσια στο Δρομοκαΐτειο, το καλοκαίρι του 2021.
Η μαρτυρία της μου άνοιξε μια ανεξερεύνητη πύλη και με έκανε να αναζητήσω υλικό αρχείου για το Δρομοκαΐτειο και κυρίως για τον εγκλεισμό των γυναικών σε αυτό. Από τότε το ζήτημα αυτό με απασχολεί έντονα, ανέτρεξα σε διάφορες πηγές αλλά και στο ψυχιατρείο γυναικών Σαλπετριέρ (1656) στο Παρίσι, όπου η θεραπεία συνδεόταν με τον εγκλεισμό και την τιμωρία.
Πρόσφατα διάβασα το αυτοβιογραφικό βιβλίο “Από κάτω” (Dοwn Below) της μεγάλης εικαστικού του υπερρεαλισμού Leonora Carringron, που αποτελεί τη μαρτυρία της για τον εγκλεισμό της στο Σανταντέρ, ένα ψυχιατρικό άσυλο στην φασιστική Ισπανία, μέσα στη δίνη των απαρχών του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου.
Το βιβλίο αποτελεί μια θηλυκή κραυγή αγωνίας, φόβου, πανικού αλλά και επιθυμίας για ζωή και για ελευθερία, μέσα από μια φεμινιστική γραφή.
Δεν παύει η ιστορία μου – όπως και η ιστορία κάθε γυναίκας – μέσα από τα τραύματα, τα μέσα-έξω, τα όνειρα, τους εφιάλτες, να διατρέχει το έργο.